Créditos y bibliografía consultada
EXPOSICIÓN VIRTUAL: GABINETTO ARMONICO
Textos expositivos extractados de las fuentes, edición y montaje : Javier Villanueva Gonzalo
Digitalización : Miguel Ángel Díaz Carlier
Textos consultados para la traducción y contenidos
Antique musical instruments and their players: 152 plates from Bonanni's 18th century "Gabinetto armonico" / with introd. and captions by Frank Ll. Harrison and Joan Rimmer. New York : Dover Publications, 1964
Filippo Bonanni's Gabinetto armonico and the Antiquarians' Writings on Musical Instruments / Cristina Ghirardini. Music in Art. Vol. 33, No. 1/2 (Spring–Fall 2008), pp. 168-234
Gabinete armonico / Filippo Bonanni ; edición castellana de Gustavo Mauleón Rodríguez y Marcello Piras ; presentación de Cristina Bordas Ibáñez, 2017
Gli antichi strumenti musicali dell'Africa nera: dalle antiche fonti cinquecentesche al "Gabinetto armonico" del Padre Filippo Bonanni / Ezio Bassani. Zanibon, 1978
Il Gabinetto armonico di Filippo Bonanni e le sue fonti / Cristina Ghirardini. Acta Musicologica. [Vol.] 79, [Fasc.] 2 (2007), pp. 359-405
Instrumentos musicales tradicionales.
What Did Cristofori Call His Invention? / Edwin M. Good. Early Music. Vol. 33, No. 1 (Feb., 2005), pp. 95-97
Fuentes consultadas para las citas en latín y la iconografía (ordenado por título)
II. Pars Indiae Orientalis, in qva Iohan. Hvgonis Lintscotani nauigatio in Orientem, item regna, littora, portus, flumina, apparentiae, habitus moresque Indorum & Lusitanorum pariter in Oriente degentium: praeterea merces, monetae, mensurae, & pondera, quae quibus in locis, quóve compendio prostent, accurate proponuntur. Ea Lintscotvs ipse spectator atq[ue] autor primùm vernaculo sibi idiomate Belgice in publicum dedit: deinde superioribus Germanis Germanice, & nunc Latinis item auribus Latine vtcunq[ue] reddita enunciauit teucrides Annaeus Lonicerus priuatis, ciuis Francfordiensis. Opus & nauigantibus & mercatoribus historiamque studiosis apprime vtile. Addita sunt passim D. Paludani annotationes: item icones artificiose in aere facta per Ioh. Theodorum, & Ioh. Israëlem de Bry, fratres, quorum sumptibus opus ipsum recens iterum foras datum. Francfordii: Ex officina Wolfgangi Richteri, [1599]
Admiranda narratio fida tamen, de commodis et incolarum ritibus Virginiae, nuper admodum ab Anglis, qui à Dn. Richardo Greinvile equestris ordinis viro eò in coloniam anno M.D.LXXXV. : Deducti sunt inuentae, sumtus faciente Dn. VValtero Raleigh equestris ordinis viro fodinaru[m] stanni praefecto ex auctoritate serenissimae Reginae Angliae. / Anglico scripta sermone à Thoma Hariot eiusdem Walteri domestico, in eam coloniam misso vt regionis situm diligenter obseruaret. Nunc autem primum Latio donata à C.C.A.. Cum gratia et priuilegio Caes. Matis. Specli. ad quadriennium. Francoforti ad Moenum : Typis Ioannis Wecheli, sumptibus vero Theodori de Bry anno M D XC. Venales reperiuntur in officina Sigismundi Feirabendii, 1590
Alberti Rvbeni. De re vestiaria vetervm præcipve de lato clavo libri dvo : et alia eiusdem opuscula posthuma, quorum seriem adversa pagina exhibet. Antuerpiae: Ex officina plantiniana Balthasaris Moreti, 1665
Amœnitatum exoticarum politico - physico - medicarum fasciculi V, quibus continentur variæ relationes, observationes & descriptiones rerum Persicarum & ulterioris Asiæ, multâ attentione, in peregrinationibus per universum orientem, collectæ, ab auctore Engelberto Kæmpfero, D. - Lemgoviæ, typis & impensis Henrici Wilhelmi Meyeri aulae lippsiacae typographi [Lippe], 1712
Athanasii Kircheri Fuldensis e Soc. lesu presbyteri Mvsvrgia vniuersalis, siue Ars magna consoni et dissoni in X libros digesta : qua vniuersa sonorum doctrina, & philosophia, musicaeque tam theoricae, quam practicae scientia, summa varietate traditur : admirandae consoni, & dissoni in mundo, adeoque vniuersa natura vires effectusque, vti noua, ita peregrina variorum speciminum exhibitione ad singulares vsus, tum in omnipoene facultate, tum potissimum in philologia, mathematica, physica, mechanica, medicina, politica, metaphysica, theologia, aperiuntur & demonstrantur. Romae : ex typographia haeredum Francisci Corbelleti, 1650
Brevis narratio eorum quae in Florida Americae provincia Gallis acciderunt ... : quae est secunda pars Americae. Additae figurae et incolarum eicones ibidem ad vivum expressae, brevis item declaratio religionis, rituum, vivendique ratione ipsorum ... Nunc primum gallico sermone a Theodoro de Bry in lucem edita: latio vero donata a C.C.A. Frankfort : Wechel for T. de Bry & S. Feyrabend, 1591
C. Plinii Secundi Historiae Mundi libri triginta septem ... : $bannexae sunt praeterea in calce operis castigationes Sigismundi Galenii : has sequitur index longe quam locupletissimus. Lugduni : bex officina Godefridi et Marcelli Beringorum fratrum , 1548
Casp. Bartholini Thom. Fil. De Tibiis Veterum, Et Earum Antiquo Usu :Libri Tres. Amstelædami, Apud J. Henr. Wetstenium, 1679
Catalogo degli ordini equestri, e militari : esposto in imagini, e con breve racconto, offerto alla santita' di n.s. Clemente XI / dal P. Filippo Bonanni. In Roma : Nella stamperia di Georgio Placco, 1711
Catalogo delig ordini religiosi della chiesa militante. Parte terza.../ dal P. Filippo Bonanni. In Roma: Nella Stamperia de'Rossi nella Strada del Seminario Romano, 1742
Colonna Traiana eretta dal Senato e popolo romano : all'imperatore Traiano Augusto nel suo foro in Roma. Scolpita con l'historie della guerra dacica la prima e la seconda espeditione, e vittoria contro il re Decebalo : Nuouamente disegnata, et intagliata da Pietro Santi Bartoli. Con l'espositione latina d'Alfonso Ciaccone, compendiata nella vulgare lingua sotto ciascuna immagine, accresciuta di medaglie, inscrittioni, e trofei, da Gio. Pietro Bellori.[Rome] : Con diligente cura, e spesa ridotta à perfettione, e data in luce da Gio. Giacomo de Rossi dalle sue stampe in Roma, alla Pace, 1672?
Commentaria in Ecclesiasticum auctore R.P. Cornelio Cornelii a Lapide, e Societate Iesu olim in olim Louaniensi, post in Romano Collegio Sacrarum literarum professoris. Antuerpiae: Apud Iacobum Meursiu, 1674
De antiquis monachorum ritibus libri quinque collecti ex variis ordinariis, consuetudinariis, ritualibusque mss. ex antiquis monachorum regulis, ... Studio & cura D. Edmundi Martene. Lugduni: Sumptibus Anisson, Posuel & Rigaud, 1690
De campanis commentarius a F. Angelo Roccha : ad sactam ecclesiam catholicam directus in quo multa non minus admiratione ac scitu digna, quam lectu iucunda in ecclesia Dei reperiri narratur. Romae: apud Guillemum Facciottum, 1612
De ludis circensibus, libri II / Onuphrii Panuvinii Veronensis. Venetiis: apud Joannem Baptistam Ciottum, 1600
De qvaesitis per epistolam libri III / Aldi Manvtii. Venetiis, 1576
De sistrorum figuris ac differentia ad illustrissimum D. D. Leonem Strozza ob sistri Romani effigiem communicatam, dissertatio auctore D. Benedicto Bacchino monacho S. Benedicti ... Bononiae: Ex Typographia Pisariana, 1691
Der ander Theyl, der newlich erfundenen Landtschafft Americae, von dreyen Schiffahrten, so die Frantzosen in Floridam (die gegen Nidergang gelegen) gethan :Eine vnter dem Häuptmann H. Laudonniere, Anno 1564. Die ander vnter H. Ribald 1565. Die dritte, vnter H. Guorguesio 1567. Franckfort am Mayn : Bey Johann Feyerabendt, in Velegung Dieterich von Bry, 1591
Dixiéme Volume de la Geographie Blaviane Contenant le XVII Livre de l'Europe et l'Afrique [Material cartográfico] / [Jean Blaeu]. A Amsterdam : Chez Jean Blaeu, 1667
Eneida / Virgilio ; introducción de José Luis Vidal ; traducción y notas de Javier de Echave-Sustaeta. Madrid : Gredos, 1992
F. Iosephi Antiquitatum Iudaicarum libri XX. Adiuncta est simul Iosephi vita ab ipso literis mandata. Omnia à Sigismundo Gelenio è Graeco in sermonem Latinum conuersa. De bello Judaico libri VII. Lugduni : Apud Haeredes Iacobi Iunctae, 1566
F. Marini Mersenni Ordinis Minim. Harmonicorum libri : ad illustr. virum Henricum Ludouicum Habertum Mommorum. Lutetiae Parisiorum : Petri Ballardi typographi regij characteribus harmonicis. Sumptibus Guillielmi Baudry, Via Amygdalina, propè Collegium Grassinorum, 1636
Friderici Adolfi Lampe De cymbalis veterum libri tres : in quibus quaecunque ad eorum nomina, differentiam, originem, historiam, ministros, ritus pertinent, elucidantur. Cum figuris aeneis / Friederici Adolfi Lampe. Trajecti ad Rhenum : Ex bibliopolae Guilelmi a Poolsum, 1703
Gabinetto armonico : pieno d'istromenti sonori / indicati, e spiegati dal Padre Filippo Bonanni della Compagnia di Giesù. In Roma: nella Stamperìa di Giorgio Placho ..., 1722. Biblioteca de la Universidad de Sevilla, Smithsonian Libraries, Oberlin Conservatory, Oberlin Conservatory (primer estado)
Gabinetto armonico : pieno d'istromenti sonori / indicati, e spiegati dal Padre Filippo Bonanni della Compagnia di Giesù. In Roma: nella Stamperìa di Giorgio Placho ..., 1723
Gazophylacium rerum naturalium e regno vegetabili, animali & minerali depromptarum: nunquam hactenus in lucem editarum, cum figuris aeneis ad vivum incisis / Michael Ruperti Besleri. Lipsiae & Francofurti : Aud J.H. Klosium, 1716
Geórgicas / Virgilio ; versión ritmada de Nicolás Ramírez Moreno ; ilustraciones de Verónica Hernández ; prólogo de Francisco Socas. Sevilla : Ediciones Ulises, 2017
Giro del mondo del dottor d. Gio. Francesco Gemelli Careri T. 4. In Napoli : nella Stamperia di Giuseppe Roselli, 1700
Hieronymi Magii Anglarensis De Tintinnabulis liber postumus. Franciscus Sweertius F. notis illustravit [Henr. Wetstenius E. Spanhemio ded.] Accedit ejusdem Magii De Equuleo liber cum notis G. Jungermanni ut et Appendix virorum illustrium. Amstelaedami: Apud Henr. Wetstenium, 1689
Il giornale de' letterati (1671-1672). (Roma : N. A. Tinassi), 1668-
Isidori Hispalensis episcopi Originum libri viginti ex antiquitae eruti et Martiani Capellae De nuptiis Philologiae & Mercurii libri nouem. Basileae : per Petrum Pernam, 1577
Istorica descrizione de' tre' regni Congo, Matamba et Angola : situati nell'Etiopia inferiore occidentale e delle missioni apostoliche esercitateui da religiosi Capuccini / accuratamente compilata dal p. Gio. Antonio Cauazzi da Montecuccolo, sacerdote capuccino, il quale vi fu' prefetto ; e nel presente stile ridotta dal p. Fortunato Alamandini da Bologna, predicatore dell'istesso ordine. In Bologna:Per Giacomo Monti, 1687
Ivusti Lipsi De militia Romana libri qvinqve : commentarivs ad Polybium. Antverpiæ : Ex Officina Plantiniana Balthasaris Moreti, 1630
La gerarchia ecclesiastica considerata nelle vesti sagre, e civili usate da quelli, li quali la compongono, espresse, e spiegate con le imagini di ciascun grado della medesima; offerta alla maesta di Giovanni Quinto re di Portogallo e dell'Algarve &c. dal p. Filippo Bonanni della Compagnia di Gesu. In Roma : nella stamperia di Giorgio Placho, 1720
Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius:in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur. Editio novissima aucta, emendata, & figuris aeneis exornata. Amstelodami: Sumptibus Andreae Frisii, 1674
Lavrentii Pignorii Patavini De servis :et eorum apud veteres ministerijs commentarivs : in hac ultima editione rerum diversitate discretus in capita additis titulis denotata : accessit symbolarum epistolicarum liber. Patavij: typis Petri mariae Frambotti, 1694
L. Annaei Senecae tragoediae : accedunt incertae originis tragoediae tres, recensuerunt Rudolfus Peiper et Gustavus Richter. Lipsiae : In Aedibus B. G.Teubneri, 1867
Le antiche lucerne sepolcrali figurate : raccolte dalle caue sotteranee, e grotte di Roma, nelle quali si contengono molte erudite memorie. Disegnate, ed intagliate nelle loro forme da Pietro Santi Bartoli. Divise in tre parti, con l'osservazioni di Gio. Pietro Bellori. Roma : G.F. Buagni, 1691
Le origini della lingua italiana compilate dal s.re Egidio Menagio, gentiluomo francese. Colla giunta de' Modi di dire italiani, raccolti, e dichiarati dal medesimo. In Geneva : Appresso Giovani Antonio Chouët, 1685
Le pitture antiche delle grotte di Roma, e del sepolcro de' Nasonj : disegnate, & intagliate alla similitudine degli antichi originali / da Pietro Santi Bartoli, e Francesco Bartoli, suo figliuolo ; descritte, et illustrate da Gio. Pietro Bellori, e Michelangelo Causei dela Chausse. In Roma : Nella nuova stamparia di Gaetano degli Zenobj, 1706
Miscellanea eruditae antiquitatis: in quibus marmora, statuae, musiva, toreumata, gemmae, numismata, Grutero, Vrsino, Boissardo, Reinesio aliisque antiquorum monumentorum collectoribus ignota & hucusque inedita referuntur ac illustrantur / curâ et studio Iacobi Sponii ... Lugduni: Sumptibus auctoris, 1685
Museum regium, seu, Catalogus rerum tam naturalium, quam artificialium, quae in basilica bibliothecae augustissimi Daniae Norvegiaeq[ue] monarchae Christiani Quinti, Hafniae asservantur descriptus ab Oligero Jacobaeo. Hafniae: Literis reg. cels. typogr. Joachim Schmetgen, 1696
Musicalisches Theatrum, auf welchen alle zu dieser edlen Kunst gehörige Instrumenta in anmuthigen Posituren lebhafft gezeiget und allen Music Liebhabern zu gefälliger belustigung vorgestellet werde. Nurnberg zu finden by Joh. Christoph Weigel, 1722
Natalis Comitis mythologiae, sive explicationum fabularum. Libri decem in quibus omnia prope naturalis & moralis philosophie dogmata sub antiquorum fabulis contenta suisse demonstratur . Venetiis: , 1568
Numismata pontificum Romanorum quae a tempore Martini V. usque ad annum M. DC. XCIX vel authoritate publica, vel privato genio in lucem prodiere explicata, ac multiplici eruditione sacra & prophana illustrata a P. Philippo Bonanni Societatis Jesu. Romae : Ex typographia Dominici Antonii Herculis, 1699.
Osservazioni istoriche sopra alcuni medaglioni antichi. In Roma : Nella stamparia di Domenico Antonio Ercole in Parione, 1698
Phonurgia Nova sive Coniugium Mechanicophysicum artis et naturae Paranympha Phonosophia concinnatum / Athanasius Kircher. Campidonae: Rudolphum Dreherr, 1673
Prima pars descriptionis itineris naualis in Indiam orientalem, earumque rerum quae nauibus Battauis occurrerunt vna cum particulari enarratione conditionum, ... Authore G.M.A.VV.L. i.e. Willem Lodewijcksz. Amstelrodami: Ex officina Cornelij Nicolaj, typographi ad symbolum Diarij, ad aquam, 1598
Publii Vergilii Maronis Partheniae Mantuani opera, post omnes omnium editiones nunc demum reuisi & aemulatiora reddita Aelii Antonii Nebrissensis ex grammatico, & rhetore, Regis historiographi in eadem ecphrases ad modu[m] familiares, & vel rudibus tyru[n]culis ad intellige[n]du[m] facillime nuperrime excussae, & ab iniuriae obliuionis vindicate.. Apud inclytam Granatam : [Sancho y Sebastián de Nebrija], 1546
Rationale divinorvm officiorvm a R.D. Gvlielmo Dvrando, Mimatensi episcopo, I.V.D. clarissimo, concinnatum atq[ue] nunc recens vtilissimis adnotationibus illustratum: adiectum fuit praeterea aliud Diuinorum officiorum rationale ab Ioanne Beletho theologo Parisiensi, ab hinc ferè quadringentis annis conscriptum, ac nunc demùm in lucem editum : cum duplici, vno prioris, altero posterioris Rationalis indice locupletissimo. Venetiis :Apud Gratiosum Perchacinum, 1568
Recherches curieuses d'antiquité, contenues en plusieurs dissertations sur des medailles, bas-reliefs, statues, mosaiques, & inscriptions antiques: enrichies d'un grand nombre de figures en taille douce /vpar Monsieur Spon ... A Lyon: Chez Thomas Amaulry ..., 1683
Recueil de cent estampes representant differentes nations du Levant, gravées sur les tableaux peints d'après nature en 1707 & 1708, par les ordres de M. de Ferriol, ambassadeur du roi a la porte, et mis au jour en 1712 & 1713 par les soins de M. Le Hay / Jean-Baptiste Vanmour. A Paris: Chez Basan, 1714
Ricreatione dell'occhio e della mente nell'osseruation' delle Chiocciole : proposta a' curiosi delle opere della natura / dal P. Filippo Buonanni. In Roma : Per il Varese, a spesi di Felice Cesaretti, 1681
Sacrorum elaeochrismaton myrothecia tria: in quibus exponuntur olea, atque unguenta divinos in codices relata ... Auctore Fr. Fortunato Scaccho. Amstelaedami: Apud Franciscum Halmam, 1701
Syntagma musicum : ex veterum et recentiorum, ecclesiasticorum autorum lectione, polyhistorum consignatione, variarum linguarum notatione, hodierni seculi usurpatione, ipsius denique musicae artis observatione : in cantorum, organistarum, organopoeorum, caeterorumq musicam scientiam amantium & tractantium gratiam collectum : et secundum generalem indicem toti operi praefixum, in quatuor tomos distributum a Michaële Praetorio. 1618
Tertia pars Indiae Orientalis: qua continentur I. Secunda pars nauigationum à Ioanne Hugone Lintschotano Hollando in Orientem susceptarum; & maximè situs illarum regionum, & in his insularum, fluminum, riparum, portuum, &c. tum in transitu, tum ipsa India sitorum: vbi iuxta etiam vniuersa, quae autor illic, & postea in reditu versus Hollandiam vidit & notauit, diligenter designantur. : II. Nauigatio Hollandorum in insulas Orientales, Iavan & Sumatram: vbi pariter de moribus, vita, & religione incolarum quaedam haud iniucunda traduntur. III. Tres nauigationes Hollandorum in modò dictam Indiam per septentrionalem seu glacialem oceanum, vbi mira quaedam & stupenda denarrantur. Francofurti : Excudebat Matthaeus Beckerus, 1601
Trattato sopra la vernice detta comunemente cinese : in risposta data all'ill[ustrissi]mo. sig. abbate Sabastiano Gualtieri ... / dal p. Filippo Bonanni. In Roma : Per Antonio de' Rossi, 1731